قالب وردپرس

همدلی

(از حال بد به حال خوب. دیوید برنز. ترجمه دکتر مهدی قراچه داغی)

خود را جای دیگران بگذارید و از دریچه ی چشم آن‌ها نگاه و احساس کنید. از دریچه‌ی چشم دیگران فکر و احساس کردن، در هر مکالمه و گفت و گویی نقش ویژه ای بازی می کند.

اندیشیدن همدلانه: سخن طرف مقابل را تکرار کنید تا بداند که شما منظور او را دریافته اید. می توانید این کار را با سؤال بکنید. فرض کنیم نامزد شما بگوید: «احساس می کنم رابطه ی ما آینده ای ندارد. اختلاف سنی ما خیلی زیاد است.» با لحنی آرام موضوع را از او به این شکل بپرسید: «آینده ای ندارد؟ ظاهراً اختلاف سنی ما را خیلی زیاد می دانی. ممکن است نظرت را در این باره بگویی؟» مواظب باشید لحن سخن شما طعنه آمیز یا تدافعی نباشد. کافیست کنجکاوی خود را نشان داده باشید. می خواهید علت ناراحتی او را بدانید و قصد ندارید که نظرتان را به کرسی بنشانید. به جای اینکه لحن داوری بگیرید حرفتان را طوری می‌زنید که ماهیت احساس او را درک کنید.

احساس همدلانه: پس از تکرار صحبت باید احساس او را درک کنید. از او سؤال کنید تا بدانید که آیا احساسات او را درک کرده اید؟ فرض می کنیم شوهرتان بی مقدمه به شما بگوید: «چرا هیچوقت گوش نمی‌دهی؟ گفت و گو با تو به این می ماند که آدم سرش را به دیوار بکوبد.» با استفاده از احساس همدلانه می توانید به او بگویید: « مثل اینکه لجاجت زیادی به خرج داده ام. با این حساب عجیب نیست که از من ناراحت شده باشی. آیا به واقع چنین احساسی داری؟» وقتی احساسش را مطرح می سازد به جای برخورد انتقادی با او حرفش را بپذیرید. اگر بگوید: «بله همینطور است که می گویی، من ناراحتم.» می توانید به او بگویید: « از اینکه موضوع را با من درمیان گذاشتی خوشحال هستم. هر چند مرا ناراحت می کند. وقتی اشخاص به حرف هایم گوش نمی کنند ناراحت می شوم. به همین دلیل است که می گویم احساست را درک می کنم.»

مجبور نیستید در موافقت مخاطبتان حرف بزنید. فقط کافیست با تکرار صحبت او احساساتش را تصدیق کنید. می توانید عبارت خود را اینگونه شروع کنید.

  • «مثل اینکه منظورت این است که…»
  • «به نظر می رسد می خواهی بگویید که…»
  • «برداشت من این است که به نظر تو…»
  • «بگذار بدانم منظور تو را درست فهمیده ام یا نه.»
  • «فقط می خواستم مطمئن شوم که منظور تو را درست فهمیده ام.»

آنگاه می توانید جمله ی آن‌ها را تکرار کنید، می توانید با طرح سؤال از منظور آن ها مطمئن شوید.

فرض کنید خانمی از شوهرش به شدت ناراحت است زیرا او به اندازه ی کافی به فکر خرید خانه نیست و تمام بار کارهای خانه را بر دوش زن انداخته است. شوهرش می تواند اینگونه پاسخ دهد:«به نظر می رسد که از من به شدت ناراحت هستی (احساس همدلانه). فکر می کنی که من تمام کارهای خانه را بر دوش تو انداخته ام(اندیشه ی همدلانه). ناراحتی تو، مرا هم عصبانی می کند (احساس همدلانه). من هم اصلا دوست ندارم کسی مسئولیتش را بر دوش دیگری بگذارد (احساس همدلانه).»

به مثال دیگری در این زمینه توجه کنید. فرض کنید معلمتان به شما بگوید: « از تو قطع امید کردم. تمرینات را انجام نمی دهی. چگونه انتظار داری درست بهتر شود؟ بدون تمرین نمی توانی پیشرفت کنی.» با استفاده از اندیشیدن و احساس کردن همدلانه، چه واکنشی نشان می دهید؟

جواب: می توانید بگویید: «به اعتقاد شما تمرینات بسیار مهم هستند (اندیشیدن همدلانه)؟ به نظر می رسد که چون تمرینات را انجام نداده ام از من ناراحت هستید (احساس همدلانه). معتقدید اگر بخواهم پیشرفت کنم باید تمرینات را انجام دهم (اندیشیدن همدلانه).»

illus_2heads-media-300x256

ممکن است در شروع کار درک این روش ها دشوار باشد. ممکن است در ابتدای راه به جای اینکه با کسی همدلی کنید، اشتباها او را نصیحت کنید و یا آماج حمله قرارش دهید. اما اگر به راستی خواهان تغییر هستید باید هفته ها پشت سر هم تمرین کنید. اگر چنین کنید مطمئناً به نتیجه ی مطلوب می رسید و رابطه ی شما با سایرین متحول می شود.

فرض کنیم با خود می گویید: «افراط کاری است و از آن گذشته بیش از حد دشوار و سلطه جویانه است. این کار از عهده ی من بر نمی آید. از آن گذشته فکر می کنم که حتی علاقه ای به این کار نداشته باشم.» با توجه به روش برخورد همدلانه، چه جوابی می‌توانم بدهم؟

جواب: می توانم بگویم: «صد در صد حق با شماست (خلع سلاح). احتمالاً درباره ی فایده ی این روش بیش از حد مبالغه کرده ام و به نظر واقع بینانه نمی رسد. ظاهراً کمی ناراحت شده اید (احساس همدلانه). به نظرتان می رسد که مطالب بیش از حدی را باید بیاموزید و این آدم را کلافه می کند (احساس همدلانه).»

البته خیلی ها در برخورد اولیه با این روش تحت تأثیر قرار می گیرند. به نظرشان مصنوعی و گیج کننده می‌رسد و در نتیجه در مخالفت با آن حرف می زنند. اما با تمرین روزانه ی مرتب این مشکل از پیش پای شما برداشته می شود.

ارتباط برقرار کردن صحیح بسیار مهم است. با این حال، می توان از آن در جهت خیر یا در جهت شر استفاده کرد. اگر هدف شما این باشد که با سلطه جویی بر دیگران پیروز می شوید، در این صورت این روش‌ها به صمیمیت منتهی نمی شود. اما، اگر هدف شما نزدیک تر شدن به دیگران است، در این صورت در به کار بردن این روش نگرانی به خود راه ندهید.

توجه داشته باشید که ممکن است روش های پیشنهادی مصنوعی به نظر برسند. اگر همسر شما بگوید «تو مسخره هستی» و شما بگویید «تو می گویی مسخره هستم» تکنیک را درست اجرا کرده اید اما رفتار شما بیشتر به یک طوطی شباهت دارد. با این طرز برخورد احتمالاً همسر خود را خشمگین می کنید زیرا مثل اشخاص حقیقی رفتار نکرده اید. اما اگر جمله ی خود را با عباراتی نظیر «من احساس می کنم» و بعد مطلب را نقل می کنید، در واقع احساس خود را بیان می کنید. در این باره بعداً بیشتر گفت و گو خواهیم کرد. اما اگر خواستید می توانید به مثالی در این زمینه توجه کنید. می توانید به همسرتان بگوئید: «تو می‌گویی که من آدم مسخره ای هستم و احتمالاً از من به شدت ناراحت هستی ( اندیشیدن و احساس همدلانه) این مرا ناراحت می کند و احساس تحقیر می کنم (عبارت با مفهوم «من احساس می کنم»). ممکن است مثل خنگ ها رفتار کرده باشم (روش خلع سلاح). ممکن است بگویی از کدام رفتار من ناراحت شدی؟»

اگر جالب است می توانید به دوستانتان نشان دهید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *